Hz. İshak Kıssası (إسحاق) – Kur'an'daki Anlatımı

İbrahim’in eşi orada durur ve güler. Ardından ona İshak, İshak’ın ardından da Ya‘kûb müjdelenir. Aynı haberde yalnız bir isim verilmez. Vaat daha ileri uzanır.

Cevabı görünen sınırı dile getirir: “Vay hâlime! Ben yaşlı bir kadın, kocam da ihtiyar iken doğuracak mıyım? Bu şaşılacak bir şey.”

Müjdede şaşırtıcı olanı söyler. Kendisinin ve eşinin yaşı ortadadır; yine de haber aile halkasının burada bittiğini bildirmez.

Elçiler hayretine cevap verir: “Allah’ın emrine mi şaşıyorsun? Allah’ın rahmeti ve bereketleri üzerinize olsun, ey ev halkı. O övgüye lâyık ve yücedir.”

Cevap, insan imkânları hakkında yeni bir hesap vermez. Bildirilen sınırdan Allah’ın emrine, iki yaşlı insandan evleri üzerindeki rahmet ve bereketlere yöneltir.

Başlangıçta İbrahim misafirlerden korkmuştu. Şimdi aynı karşılaşmadan bir müjde kalır: İshak haber verilmiştir ve ardından Ya‘kûb anılır. Diğer Kuran pasajları vaadin ötesine, bu insanların görevine götürür.

Başka bir pasaj İbrahim’in insanlardan ve Allah’ın yerine taptıkları şeylerden ayrılışına bakar. Onlardan uzaklaştığında Allah ona İshak ile Ya‘kûb’u bağışlar. İkisini de peygamber yapar.

Aile halkası burada açıkça bir lütuf olarak görünür. Batıl ibadetten uzaklaşma bölümün son görüntüsü değildir. Ardından Allah’ın peygamberlik verdiği kimselerin adları gelir.

Onlara rahmet de bağışlanır. Allah kendileri için yüksek, doğru bir anılış verir. Böylece yalnız soy veya müjdelenmiş bir çocuk merkeze konmaz: görev, rahmet ve korunan değer verme adı geçenlere aittir.

İshak yalnız müjde olarak hatırlanmaz. Kendisi de peygamberdir. Sonraki pasaj Allah’ın bu kimselere verdiği önderliğin yönünü anlatır.

Allah İbrahim’e İshak’ı ve ayrıca Ya‘kûb’u bağışladığını bildirir. Her birini salih yapar. Ardından önderlik anılır: Onları kendi emriyle yol gösteren önderler kılar.

Bu rehberliğin yönü belirsiz kalmaz. Allah onlara hayırlı işler yapmayı, namazı kılmayı ve zekât vermeyi vahyeder. Konumları somut görevlerle birliktedir, onlardan ayrı değildir.

Hayırlı işler, namaz ve zekât, ameli Allah’a yönelişle birleştirir. Adı geçenlerin O’na kulluk ettiği açıkça bildirilir. Başlangıçtaki müjdeyi duyan, burada yalnız geleceğe dair bir haberle değil, görevlerinin ve ibadetlerinin şahitliğiyle karşılaşır.

İshak’ın adı Allah’ın emriyle gerçekleşen bu rehberliğe dahildir. Fakat soyundan gelen her insan hakkında aynı hüküm verilerek konu kapanmaz. Bunun için son, ciddi bir bildirim kalır.

Sâffât suresinde İshak, salihlerden bir peygamber olarak müjdelenir. Allah İbrahim’i ve İshak’ı bereketlendirir. Nimet ikisi için de bildirilir.

Fakat soyları hakkındaki hüküm herkes için aynı değildir. Soylarından iyilik yapanlar da kendilerine açıkça zulmedenler de vardır.

Bu son ayrım vaadin sonucuna dahildir. Değer verilen isimler, her neslin yalnız soyu sayesinde salih olduğu şeklinde genel bir hükme dönüşmez. İbrahim ve İshak üzerindeki bereket söylenir; soylarından gelenlerin farklı amelleri de söylenir.

Anlatı böylece nimet ve sorumlulukla birlikte biter. Elçilerle korkulu karşılaşmadan bir müjde doğmuştur. Bildirilen isimden salih bir peygamber hakkındaki şahitliğe geçilmiştir. Fakat her neslin tutumunun yerini ailesinin adı almaz.